Κλιματικά Ουδέτερη ΠόληΠόλη Βιώσιμης ΚινητικότηταςΠράσινη Πόλη

Η πρώτη πρωτεύουσα που έθεσε στόχο κλιματικής ουδετερότητας. Δεν τον πέτυχε το 2025, όμως μείωσε τις εκπομπές της κατά περίπου 75% με τηλεθέρμανση, ποδήλατο και ανανεώσιμες πηγές, και συνεχίζει με νέο στόχο: να γίνει κλιματικά θετική έως το 2035.

667.099κάτοικοι Δήμου (2025)
2012έγκριση του κλιματικού σχεδίου CPH 2025
~75%λιγότερες εκπομπές ανά κάτοικο (2010–2022)
2035στόχος: κλιματικά θετική πόλη
Η νέα συνοικία Nordhavn, εργαστήριο της πόλης για έξυπνα ενεργειακά δίκτυα
Η νέα συνοικία Nordhavn, εργαστήριο της πόλης για έξυπνα ενεργειακά δίκτυα (Πηγή: Wikimedia Commons – MagdaBarascu, CC BY-SA 4.0)

Ταυτότητα

#
ΠΠ002
Φορέας
Δήμος Κοπεγχάγης (Københavns Kommune)
Είδος φορέα
Δήμος
Περιφέρεια
Περιφέρεια Πρωτεύουσας (Hovedstaden)
Χώρα
Δανία
Πληθυσμός
667.099
Θεματική
Κλιματικά Ουδέτερη Πόλη
+
Πόλη Βιώσιμης Κινητικότητας, Πράσινη Πόλη
Αποστολή ΕΕ
100 Κλιματικά Ουδέτερες και Έξυπνες Πόλεις έως το 2030
Έναρξη
2012
Έτος αναφοράς
2025
Σύνδεσμος
kk.dk

Το 2009 η Κοπεγχάγη ανακοίνωσε έναν στόχο που έκανε τον γύρο του κόσμου: να γίνει η πρώτη ουδέτερη από άνθρακα πρωτεύουσα έως το 2025. Το 2012 το δημοτικό συμβούλιο ενέκρινε το κλιματικό σχέδιο CPH 2025, με τέσσερις πυλώνες – παραγωγή ενέργειας, κατανάλωση ενέργειας, κινητικότητα και δημοτική διοίκηση – και τρεις διαδοχικούς οδικούς χάρτες υλοποίησης.

Ο στόχος του 2025 δεν επιτεύχθηκε: το 2022 η πόλη τον εγκατέλειψε, όταν έγινε σαφές ότι δεν θα χρηματοδοτηθεί έγκαιρα η μονάδα δέσμευσης άνθρακα στη μονάδα ενέργειας από απορρίμματα. Η διαδρομή όμως άφησε μετρήσιμο αποτέλεσμα: οι εκπομπές ανά κάτοικο έπεσαν από 4,7 τόνους CO₂ το 2010 σε 1,3 τόνους το 2022, η τηλεθέρμανση φτάνει σχεδόν σε κάθε σπίτι και το ποδήλατο είναι το πρώτο μέσο για δουλειά και σχολείο.

Σήμερα η Κοπεγχάγη συνεχίζει με νέους στόχους: κλιματική ουδετερότητα έως το 2030 και κλιματικά θετική πόλη έως το 2035, μετρώντας για πρώτη φορά και το αποτύπωμα της κατανάλωσης των κατοίκων της.

Πηγή:

Πηγή:

Πηγή:

Οι αριθμοί

4,7 → 1,3 tCO₂ ανά κάτοικο, 2010 → 2022
98%των νοικοκυριών συνδεδεμένα στην τηλεθέρμανση
43%των διαδρομών προς δουλειά και εκπαίδευση με ποδήλατο (2025)
~397 χλμ.ποδηλατόδρομοι, γέφυρες και ποδηλατικές λεωφόροι
100%ηλεκτρικά τα δημοτικά λεωφορεία, από τον Μάρτιο 2026
4,8 δισ. €προγραμματισμένες επενδύσεις για το κλίμα (αξιολόγηση ΕΕ)

Η διαδρομή

  • 2009Η πόλη ανακοινώνει τον στόχο: πρώτη ουδέτερη από άνθρακα πρωτεύουσα έως το 2025.
  • 2012Το δημοτικό συμβούλιο εγκρίνει (23/8) το κλιματικό σχέδιο CPH 2025· ανοίγει η πρώτη ποδηλατική λεωφόρος της περιφέρειας.
  • 2014Πράσινη Πρωτεύουσα της Ευρώπης· ανοίγει η ποδηλατογέφυρα Cykelslangen.
  • 2016Απόφαση να γίνουν μηδενικών εκπομπών όλες οι δημοτικές γραμμές λεωφορείων.
  • 2017Σε λειτουργία η μονάδα ενέργειας από απορρίμματα CopenHill (Amager Bakke)· η πίστα σκι στη στέγη ανοίγει στο κοινό στα τέλη του 2018.
  • 2022Ένταξη στην αποστολή της ΕΕ για 100 κλιματικά ουδέτερες και έξυπνες πόλεις έως το 2030 (Απρίλιος)· τον Αύγουστο η πόλη εγκαταλείπει τον στόχο του 2025.
  • 2025Η ΕΕ απονέμει στην Κοπεγχάγη το EU Cities Mission Label (Μάιος).
  • 2026Σε ισχύ η Κλιματική Στρατηγική 2035 (Ιανουάριος)· τον Μάρτιο όλα τα δημοτικά λεωφορεία κινούνται πλέον με ηλεκτρισμό.

Οι δράσεις

⚡Παραγωγή ενέργειας
  • Από τον άνθρακα στη βιομάζα – η μονάδα συμπαραγωγής Amagerværket της HOFOR μετατράπηκε από άνθρακα σε βιομάζα (ολοκληρώθηκε το 2020).
  • CopenHill (Amager Bakke) – μονάδα ενέργειας από μη ανακυκλώσιμα απορρίμματα της δημοτικής ARC, που δίνει ρεύμα και θέρμανση σε δεκάδες χιλιάδες σπίτια, με πίστα σκι, μονοπάτι και τοίχο αναρρίχησης στη στέγη.
  • Αιολικό πάρκο Middelgrunden – 20 ανεμογεννήτριες 40 MW, 3,5 χλμ. έξω από το λιμάνι, με συνεταιριστική συμμετοχή των πολιτών.
  • Ενέργεια από λύματα – οι μονάδες επεξεργασίας λυμάτων της Biofos παράγουν βιοαέριο και ανακτούν θερμότητα για την τηλεθέρμανση.
🔥Τηλεθέρμανση & τηλεψύξη
  • Τηλεθέρμανση στο 98% των νοικοκυριών – το 2022 περίπου το 85% της θερμότητας ήταν ουδέτερο ως προς τον άνθρακα.
  • Αναβάθμιση του δικτύου – χαμηλότερες θερμοκρασίες, μεγάλες αντλίες θερμότητας, ηλεκτρικοί λέβητες που αξιοποιούν το πλεόνασμα αιολικής ενέργειας, γεωθερμία και αποθήκευση θερμότητας.
  • Τηλεψύξη με θαλασσινό νερό – η HOFOR ψύχει γραφεία, ξενοδοχεία και κέντρα δεδομένων με νερό από το λιμάνι, με πολύ μικρότερη κατανάλωση από τον συμβατικό κλιματισμό.
🚲Πράσινη κινητικότητα
  • Ποδηλατικό δίκτυο ~397 χλμ. με διαχωρισμένους ποδηλατόδρομους, γέφυρες πάνω από λιμάνι και κανάλια (Cykelslangen) και «πράσινο κύμα» στα φανάρια για τους ποδηλάτες.
  • Ποδηλατικές λεωφόροι (Supercykelstier) – δίκτυο σε συνεργασία με τους γειτονικούς δήμους της περιφέρειας, που συνδέει τα προάστια με το κέντρο.
  • 100% ηλεκτρικά δημοτικά λεωφορεία από τον Μάρτιο 2026, αυτόματο μετρό 24 ωρών και ενιαίο εισιτήριο.
  • Πρώτη ζώνη μηδενικών εκπομπών στο εσωτερικό Vesterbro – με πολιτική απόφαση για απομάκρυνση των οχημάτων βενζίνης και πετρελαίου έως το 2030.
🏢Κτίρια & κατανάλωση ενέργειας
  • Αυστηρά πρότυπα ενεργειακής απόδοσης στα κτίρια και μείωση της κατανάλωσης ανά τετραγωνικό μέτρο.
  • Nordhavn – νέα συνοικία-εργαστήριο για έξυπνα ενεργειακά δίκτυα.
  • Energy Leap – συνεργασία Δήμου και επιχειρήσεων (από το 2016) για εξοικονόμηση ενέργειας στα μεγάλα κτίρια.
🏛Δημοτική διοίκηση
  • Κλιματικός προϋπολογισμός – το κλίμα λαμβάνεται υπόψη στις αποφάσεις του δημοτικού συμβουλίου.
  • Δημοτικά κτίρια και στόλοι – ενεργειακές αναβαθμίσεις και φωτοβολταϊκά στις στέγες των δημοτικών κτιρίων.
  • Προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή – σχέδιο για τις καταιγίδες με πράσινες υποδομές και πάρκα συγκράτησης νερού, όπως το Enghaveparken στο Vesterbro, που συγκρατεί έως 23.000 m³ βρόχινου νερού, και η πλατεία Tåsinge Plads στο Østerbro, ο πρώτος δημόσιος χώρος κλιματικής προσαρμογής της πόλης Π032.
  • Πράσινος τουρισμός – επιβράβευση των επισκεπτών που επιλέγουν φιλικές προς το κλίμα δράσεις Π037.

Γιατί μετατέθηκε ο στόχος του 2025

Παρότι η πόλη πέτυχε εντυπωσιακές μειώσεις εκπομπών, ο αρχικός στόχος εγκαταλείφθηκε τον Αύγουστο του 2022 για πρακτικούς και τεχνικούς λόγους:

  • Δέσμευση και αποθήκευση άνθρακα (CCS). Το σχέδιο στηριζόταν σε μονάδα δέσμευσης CO₂ στο CopenHill, η οποία δεν εξασφάλισε κρατική χρηματοδότηση. Χωρίς αυτήν έμενε ένα κενό εκατοντάδων χιλιάδων τόνων CO₂ τον χρόνο.
  • Νέο χρονοδιάγραμμα. Με την Κλιματική Στρατηγική 2035, που ισχύει από τον Ιανουάριο του 2026, η πόλη στοχεύει στην κλιματική ουδετερότητα έως το 2030 και σε κλιματικά θετικό ισοζύγιο έως το 2035, υπολογίζοντας πλέον και τις εκπομπές από την κατανάλωση αγαθών και τις κατασκευές.

Η Κλιματική Στρατηγική 2035

Η νέα στρατηγική μετατοπίζει το βάρος από τον μηδενισμό των άμεσων εκπομπών στη δημιουργία μιας κλιματικά θετικής πόλης, που περιορίζει και το παγκόσμιο αποτύπωμα της κατανάλωσης των κατοίκων της. Υλοποιείται με τρία διαδοχικά σχέδια δράσης (2026–2028, 2029–2031, 2032–2035).

Κλιματικά θετικήέως το 2035: η πόλη θα δεσμεύει περισσότερο CO₂ από όσο εκπέμπει εντός των ορίων της
−50%εκπομπές από την κατανάλωση των κατοίκων: από ~10 σε ~5 τόνους CO₂e ανά κάτοικο (βάση 2019)
−50%αποτύπωμα των δημοτικών προμηθειών, με ενδιάμεσο στόχο −25% το 2030
  • Δέσμευση άνθρακα & καθαρή ενέργεια – μονάδες CCS, λιγότερη καύση βιομάζας, ηλεκτροδοτούμενη τηλεθέρμανση χαμηλής θερμοκρασίας· τοπικές ΑΠΕ ίσες με το μισό της κατανάλωσης ρεύματος έως το 2035.
  • Βιώσιμες κατασκευές – εργοτάξια μηδενικών εκπομπών, δομικά υλικά χαμηλού άνθρακα, επανάχρηση κτιρίων αντί για κατεδάφιση, −20% κατανάλωση ενέργειας ανά τ.μ.
  • Μεταφορές χωρίς ορυκτά καύσιμα – περισσότεροι φορτιστές, επέκταση του ποδηλατικού δικτύου, συγκοινωνίες μηδενικών εκπομπών.
  • Διατροφή & κυκλική οικονομία – περισσότερη φυτική διατροφή στις δημοτικές δομές (σχολεία, γηροκομεία), κέντρα επισκευής και επαναχρησιμοποίησης.
  • Προσαρμογή – θωράκιση απέναντι στην άνοδο της στάθμης της θάλασσας και στις ακραίες βροχοπτώσεις.

Φωτογραφίες

Χρηματοδότηση

Συνολικό ποσό: περίπου 4,8 δισ. € προγραμματισμένες επενδύσεις, σύμφωνα με την αξιολόγηση της ΕΕ για το Climate City Contract.

Διακρίσεις

Οφέλη

Προκλήσεις & διδάγματα

Τι μπορεί να υιοθετήσει ένας άλλος Δήμος

  1. Ένας μακροπρόθεσμος στόχος με ενδιάμεσους οδικούς χάρτες ανά τετραετία, ώστε το σχέδιο να διορθώνεται στην πορεία.
  2. Τηλεθέρμανση και αξιοποίηση της θερμότητας που χάνεται σε μονάδες απορριμμάτων, λυμάτων και βιομηχανίας.
  3. Το ποδήλατο ως βασική υποδομή, με συνεχές και ασφαλές δίκτυο και τακτική μέτρηση των αποτελεσμάτων.
  4. Συνεργασία με τους γειτονικούς δήμους για δίκτυα που ξεπερνούν τα όρια του ενός δήμου.
  5. Η υποδομή να γίνεται και δημόσιος χώρος, ώστε οι πολίτες να την αποδέχονται και να την χαίρονται.
  6. Μην στηρίζετε έναν στόχο σε μία μόνο τεχνολογία χωρίς εξασφαλισμένη χρηματοδότηση – και πείτε ανοιχτά όταν κάτι δεν πετυχαίνει.

Συνεργάτες

HOFOR (ενέργεια και νερό)ARC – Amager Resource CenterBiofosMoviaΓραφείο Ποδηλατικών Λεωφόρων (γειτονικοί δήμοι και Περιφέρεια)BIG – Bjarke Ingels GroupC40 CitiesΑποστολή ΕΕ «100 κλιματικά ουδέτερες πόλεις»
otapractices.gr

powered by CORE SOLUTIONS